محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

217

تحفه خانى ( فارسى )

قويه بايد كرد - حقنه كه درين مقام نافع است اجزا و تركيب آن برين وجه است سنامكى پنج درم كه سه مثقال و دو دانگ مىشود و حلبه و تخم زعير از هريك ده درم كه هر ده درمى هفت مثقال مىشود كه ازين دو دارو چهار مثقال باشد و انجير خشك و عناب و سپستان از هريك بست عدد و خطمى سه درم و خسك و بابونه و شبت از هريك يك كف و بنفشه و نيلوفر از هريك سه درم مجموع ادويه در شش رطل آب كه سه كاسه قياسا مىشود بايد جوشيد تا دو حصّه برود و يك حصّه بماند از كرپاس گذرانيده يك درم بورهء ارمنى و يك درم و نيم نمك طعام و عسل و آبكامه و روغن كنجد از هريك هفت و نيم مثقال مجموع باهم خلط كرده نيم‌گرم در محقنه ريخته بعد از خوردن نخود آب اگر بوقت تابستان باشد بوقت صباح ( يا پگاه ) و اگر بوقت زمستان باشد نماز پيشين يا نيم روز به دو دفعه يا بسه دفعه در زمستان در خانه گرم يا حمام و در تابستان در خانه كه هوايش معتدل باشد اين تدبير بايد كرد و ايارج فيقرا و ايارج اركاغانس را درين صداع نفع بسيار است و در اجزا و تراكيب و تركيب اين دوا بوقت حاجت رجوع بكتاب قرابادين ملانسى بايد كرد كه اكثر تركيب مستعمله در امراض آنجا مشروح و مبين شده است و يا سبب در صداع ريختن خلط مراريست در معده و علامت اين سبب غثيان و تقلب نفس است كه مراد به تقلب و غثيان برهم‌زدگى متتابع است و تلخى دهن و عطش شديد و قلت و كرب كه مراد به اين هول و تلواسه است و اندوه و سوختن فم معده و آروق بدبو و سكون نيز سيرى و هيجان و غلبه آن نيز گرسنگى و علاج درين قسم صداع قى است به آب گرم و اطعام عليل بنان در سركه تر كرده و يا در آب انار